/ Science

UNIVERSE SANDBOX 2 - รีวิวสุดยอดเกมจำลองจักรวาล

Universe Sandbox 2 เป็นเกม ซึ่งไม่น่าเรียกเกม คือออกแนว Simulation จำลองเทหวัตถุต่าง ๆ ในเอกภพ โดยที่อาศัยการคำนวนทางฟิสิกส์ที่เหมือนจริง และภาพประกอบที่เป็น 3D Render กันให้ดูแบบสดๆ โดยอาศัยอินเตอร์เฟสแบบ "ลาก-วาง" ไม่ต้องกลัวว่าโง่เลข-ฟิสิกส์ แล้วจะเล่มเกมนี้ไม่รู้เรื่องครับ เพราะผมเองก็ไม่ได้เก่งคำนวนนักหนาแต่พอได้เรื่องหลักการ แนวคิดครับ ตอนเรียนฟิสิกส์ก็โยนวิธีทำให้เพื่อนคิดโลด (ฮา)

Screen-Shot-2558-09-16-at-7.00.56-PM
ชื่อ : Universe Sandbox 2
ระบบปฏิบัติการ : OS X (เย้), Windows
ราคา: ฿459.00

จากโลก สู่หลุมดำมวลยิ่งยวด

จะเล่นเกมนี้ให้สนุกต้องอาศัยความรู้ด้านดาราศาสตร์นิดนึงครับ แต่ถ้าไม่รู้ก็ไม่เป็นไร ดีด้วยซ้ำเพราะว่าเกมนี้จะทำให้เราได้เรียนรู้จากของจริง (คือเราลากวางเอง เล่นเอง) ผมว่าแค่เราเข้าใจศาสตร์ครอบจักรวาลของนิวตั้นเรื่องแรงโน้มถ่วงว่า วัตถุมวลมากจะมีแรงโน้มถ่วงมาก และวัตถุมวลน้อยกว่าจะมีแรงโน้มถ่วงน้อยกว่า ทำให้เกิดเป็นระบบต่างๆ แค่นี้ก็เข้าใจไอเดียของเกมแล้วครับ

ตัวแปรและคุณสมบัติที่เราควบคุมได้

ไม่ต้องห่วงครับ มันไม่ใช่เรื่องยากแค่เข้าใจเบื้องต้นเกี่ยวกับพวกนี้ก็สามารถสร้างสิ่งต่างๆได้แล้ว
ใครที่แปลงหน่วยไม่เก่งไม่ต้องห่วงครับ เพราะเราเลือกหน่วยที่เราถนัดได้เองหรือถ้าไม่รู้จริงๆก็สามารถเทียบกันสิ่งที่มีอยู่ได้เช่น
กำหนดให้ดาว A มีมวลเป็น 10 เท่าของดวงอาทิตย์ หรือมีปริมาณ Carbondioxide มากกว่าโลก 200 เท่า ประมาณนี้

  • มวลก็คือมวลครับหน่วยเป็นกิโลกรัมนั่นเอง
  • ปริมาตรหมายถึงขนาดของวัตถุ เช่นดาวรัสมี 1000 กิโลเมตร
  • ความหนาแน่นมวลส่วนด้วยปริมาตร
  • สนามโน้มถ่วงข้อนี้เกิดจากมวลครับ และนำไปสู่ปัจจัยอื่นๆเช่นความเร็วหลุดพ้น
  • สนามแม่เหล็กความเข้มข้นของสนามแม่เหล็ก
  • อุณหภูมิสามารถใช้เป็นหน่วยที่เราใช้กัน หรือเลือกเป็นเคลวินที่เป็นอุณหภูมิสัมบูรณ์ได้
  • ความจุความร้อนจำเพาะอันนี้เกี่ยวกับการเปลี่นสถานะของสารครับซึ่งจะ var กับอุณหภูมิอีกที
  • ส่วนประกอบธาตุมีให้เลือกองค์ประกอบว่าดาวนี้ประกอบด้วยอะไรบ้าง ซึ่งจะส่งผลต่อพื้นผิวของดาว หรือทำให้กลายเป็นดาวเคราะห์ก๊าซ
  • อัตราเร็วเชิงเส้นเทียบกับเส้นตรง
  • อัตราเร็วเชิงมุมrelative กับวัตถุที่โคจรรอบ
  • องศาและกลศาสตร์โคจรเช่นพวก inclination ต่างๆ
  • พัลซาร์การแผร่รังสีของดาวนิวตรอน
  • เวลาเราสามารถปรับเร่งหรือหน่วงเวลาได้ครับ
  • เริ่มเกม

    เมื่อเข้าเกมเข้ามาเราจะพบระบบสุริยจักรวาลที่เราคุ้นเคย ซึ่งผมบอกได้เลยว่าละเอียดมากกกก ไม่ว่าจะเป็นดาวที่คนไม่ค่อยพูดถึงก็ใส่มาในเกมนี้ด้วย เช่น Makemake (อ่านว่า มาเกะมาเกะ) หรือ Huamea , Eris, 93077 Sedna ต่างๆ ซึ่งเป็นดาวเคราะห์แคระในช่วง TNOs หรือ Trans neptune Object ครับ

    Screen-Shot-2558-09-16-at-6.48.17-PM

    ดูตรงแถบเมนูด้านล่างจะสังเกตว่าเกมนี้มีเมนูมาให้น้อยมากๆ (ไม่ใช่มันกากนะครับ แต่เขาต้องการให้มันดูง่ายเข้าใจง่ายและไม่น่ากลัว เพราะเกมนี้ฟิสิกส์โหดอยู่ หึ ๆ ๆ) หลัก ๆที่เราจะใช้ก็คือ Add ในการเพิ่มวัตถุ, Edit แก้ไขวัตถุ และ Time ในการปรับแก้ไขเวลาเร่งและหน่วงเวลาครับ

    โลกของเรา

    คลิกมาที่โลกของเราก่อนครับ อย่าเพิ่งไปไหนไกล จะเห็นว่าเมื่อเราคลิกที่วัตถุจะมีแถบคุณสมบัติขึ้นที่ด้านข้างซึ่งแบ่งเป็น 3 หมวดด้วยกันคือ

    Screen-Shot-2558-09-16-at-6.49.00-PM

  • Basic - ขนาด แรงโน้มถ่วง มวล อายุ อุณหภูมิ ต่างๆ
  • Motion - เกี่ยวกับการเคลื่อนที่ครับ ความเร็วความเร่งต่างๆ
  • Climate - สภาพอากาศภายในดาวเช่นปริมาณคาร์บอนไดออกไซด์ ก๊าซเรือนกระจก เป็นต้น
  • Materials - ธาตุต่าง ๆ ที่มี เช่นในโลกส่วนมากจะเป็น ซิลิก้าครับ ส่วนในดาวก๊าซจะเป็นไฮรโดรเจน
  • Action - เหมือนกับการแก้ไข action ต่างๆ
  • ซึ่งค่าที่ผมกล่าวมาทั้งหมดสามารถปรับได้อย่างอิสระครับ แต่ก็ต้องดูความเชื่อมโยงกันด้วย เช่น มวล/ปริมาตร = ความหนาแน่น แบบนี้เราก็ต้องเลือกตัวใดตัวหนึ่งให้เป็นค่าคงตัว เพื่อที่จะให้ตัวแปรสองตัว var กันได้ครับ ซึงในเกมจะมีปุ่มล็อกไว้ให้ว่าเราจะเอาอันไหนเป็นค่าคงตัว

    เพิ่มวัตถุ

    เราสามารถสร้างวัตถุขึ้นมาเองหรือว่าเลือกมาจาก stock ก็ได้เช่นในที่นี้ผมจะเพิ่มดวงจันทร์ ไอโอ ที่เป็นดวงจันทร์ของดาวพฤหัสมาไว้ใกล้ๆโลกก็แค่ลากวางครับ ซึ่งเราสามารถเลือกได้ว่าให้โคจร (ซึ่งเกมจะคำนวนอัตราเร็วมาให้ ให้โคจรได้พอดี) หรือว่าให้เริ่มต้นจากอัตราเร็วเป็น 0 แล้วให้โลกดูดเข้าไปครับ

    Screen-Shot-2558-09-16-at-6.49.31-PM

    เล่นสนุกๆกันเลยครับ ถ้าเราเพิ่มอุกาบาตเข้าไปแล้วเรากำหนดให้ อัตราเร็วเป็น 0 แรงโน้มถ่วงของโลกก็จะดูดมันให้มาชนครับทีนี้ก็จะเห็นเป็น Effect ต่างๆ ซึ่งเราสามารถเร่งเวลาไปดูช่วงที่หลุมเย็นลงแล้วเพื่อดูหลุมได้ (เจ๋งมากครับ เหมือนดูสารคดีเลย)

    Screen-Shot-2558-09-16-at-6.52.00-PM

    อันนี้จัดอุกาบาตขนาดเท่าดวงจันทร์ โฟบอส ของดาวอังคารลงทวีปอเมริกาใต้ครับ

    Climate

    เกี่ยวกับเรื่องสภาพอากาศและอุณหภูมิต่าง ๆ เราสามารถปรับอุณหภูมิและเห็นผลได้ทันที ในที่นี้ผมลองปรับให้อุณหภูมิเฉลี่ยอยู่ที่ -20 องศาเซลเซียสครับ

    Screen-Shot-2558-09-16-at-6.53.19-PM

    หากเบื่อโลกแล้วเราสามารถไปเล่นดาวดวงอื่นหรือว่าเล่นในระบบที่ใหญขึ้นอย่างระบบสุริยะ, ช่องว่างระหว่างดาว (Interstellar), ดาราจักร หรือแม้กระทั่ง Supercluster กระจุกดาราจักรครับ

    สภาพแวดล้อมที่มีมาให้

    อันนี้เราสามารถสร้างเองตั้งแต่เริ่มต้นหรือว่าจะเรียกมาจาก stock ที่มีไว้ให้ก็ได้ครับซึ่งที่มีมาให้ก็ค่อนข้างครอบคลุมเลยทีเดียว ตั้งแต่การจำลองระบบสุริยะ, ระบบดาวคู่ไบนารี่ , ดาวเคราะห์ในระบบสุริยะอื่น หรือ Exo Planet, หลุมดำ, ดาวนิวตรอน และอีกมากมายครับ พิมพ์ไม่หมด

    Screen-Shot-2558-09-16-at-6.53.39-PM

    จากภาพเมื่อกด Menu ด้านซ้ายมือเราสามารถเลือกสภาพแวดล้อมต่างๆได้ครับ

    ดาวฤกษ์

    ในเกมค่อนข้างละเอียดมาก ไม่ว่าจะเป็นธาตุองค์ประกอบ (Hydrogen) สีและ sprectrum ของดาว รวมถึงอายุขัยคือมีการจำลองการเกิด Supernova เมื่อสิ้นอายุด้วยนะครับ ไม่ธรรมดา

    Screen-Shot-2558-09-16-at-6.54.53-PM

    อ่อ นอกจากนี้ ยังสามารถ จำลองขนาด ให้เห็นภาพกันง่ายๆด้วยการ ปิดแรงโน้มถ่วง แล้วเอามาเรียงต่อกันแบบนี้ครับ ( เห็นดวงเล็กๆนั่นมั้ยครับ นั่นแหละดวงอาทิตย์เรา เมื่อเทียบกับ บีเทลจุส หรือดาวอื่นๆที่ใหญ่กว่า )

    หลุมดำ

    หลุมดำเกมนี้ก็เหมือนจริงคือมีการแสดง Gravitational Lensing ด้วย (การที่ทางเดินแสงถูกบิดโค้งผ่าน space-time) โดยการเลือกมวลของหลุมดำเราจะปรับได้เหมือนกับวัตถุอื่น ๆ ครับ (ซึ่งเมื่อมากถึงจุดจุดหนึ่งมันจะกลายเป็นหลุมดำ)

    Screen-Shot-2558-09-16-at-6.57.33-PM

    หากเราหมั่นไส้ดาวดวงไหนก็สามารถจับโยนลงหลุมดำเล่นๆได้เลยครับ หรือจะเล่นเกรียนๆโดยการเพิ่มหลุมดำไปตรงขอบของดาราจักรทางช้างเผือกแล้วดูระบบดาวต่าง ๆ วิ่งชนกันอย่างวุ่นวายได้

    ดาวนิวตรอนและดาวควาร์ก

    เนื้อสารของดาวนิวตรอน 1 ช้อนชา มีมวลถึง 120 ล้านตัน (อะตอมของสสารบนโลกมีที่ว่าง 99.999% ของอะตอม แต่ดาวนิวตรอนไม่มีที่ว่างอยู่เลย จึงสามารถบีบอัดมวลมหาศาลให้มีปริมาตรเล็กได้) อย่างไรก็ตามดาวนิวตรอนมีลิมิตมวลไม่เกิน 3 เท่าของดวงอาทิตย์ ถ้าหากมีมวลมากกว่านี้ แรงโน้มถ่วงของดาวจะเอาชนะแรงดันดีเจนเนอเรซีของดาวนิวตรอน ทำให้แก่นดาวยุบตัวเป็นหลุมดำ ซึ่งแม้แต่แสงยังไม่สามารถหนีหลุดออกมาได้ คุณสมบัติที่สำคัญของดาวนิวตรอนก็คือ พัลซาร์ ซึ่งในเกมนี้ก็ได้จำลองพัลซาร์มาให้ด้วย อีกอย่างนึงครับถ้าเราเอาหลุมดำมาวางใกล้ ๆ ดาวนิวตรอนก็จะได้ภาพที่สวยงามมาก

    Screen-Shot-2558-09-16-at-6.56.04-PM

    สิ่งที่เห็นวน ๆ อยู่รอบดาวคือ พัลซาร์ ซึ่งเป็นลำรังสี เมื่อดาวนิวตรอนหมุนรอบตัวเองด้วยความเร็วสูง ลำรังสีจะกวาดไปโดยรอบอย่างรวดเร็ว

    อื่นๆอีกมากมายตามใจเรา

    ยังมีวัตถุอีกหลายๆอย่างในเอกภพครับ ให้เรามาจับเล่นมาแก้ไข หรือทดลองวิทยาศาสตร์ตามความสงสัยได้ เช่น ถ้าอยู่ๆดาวอาทิตย์หายไปจะเป็นยังไง ? หรือ ถ้าเกิดเพิ่มมวลของโลกเป็นสองเท่าดวงจันทร์ต้องโคจรใกล้แค่ไหน ? หรือว่า ถ้าหันโลกด้านเดียวเข้าหาดวงอาทิตย์ทวีปไหนบ้างจะเป็นน้ำแข็ง ?

    Screen-Shot-2558-09-16-at-6.58.57-PM

    เรียกได้ว่าไร้ขีดจำกัดกับจินตนาการของเราเลยทีเดียวครับ

    สรุป

    เกมนี้เป็นเกมแนว sandbox ที่น่าจะถูกในคนที่ชอบด้าน ดาราศาสตร์ เอกภพวิทยา หรือว่าชอบศึกษาเกี่ยวกับปรากฏการณ์ต่างๆในเอกภ โดยที่ไม่ชอบฟิสิกส์หรือการคำนวนมากเท่าไหร่ หรืออาจจะชอบแต่อยากเห็นภาพมากกว่าการนั่งดูสมการอย่างเดียว

    ข้อดี

  • UI ใช้งานง่ายมากๆ ดูแปบเดียวก็เข้าใจ
  • มีระบบแปลงหน่วยให้ และเปรียบเทียบอัตราส่วนกันได้
  • Graphic ถือว่าใช้ได้ทีเดียว ผมเล่นบน MacBook Air การ์ดจอ Intel แต่ภาพก็ไม่กาก
  • สามารถใช้เป็นสื่อการสอนสำหรับคุณครูที่ใส่ใจในการเรียนรู้ของนักเรียนจริงๆ ไม่ใช่แค่สอนตามหนังสือ
  • สิ่งที่อยากให้เพิ่ม

  • ราคาแพงไปครับ
  • อยากให้มี Mission เกี่ยวกับการทำตามโจทย์ เพราะด้วยความที่เป็น sandbox คนเล่นไปนาน ๆ อาจเบื่อได้
  • ถ้าสามารถแสดงสนามควอนตั้ม หรือเส้น SpaceTime ที่บิดโค้งไปตามมวลได้จะดีมาก
  • อยากให้เพิ่มสิ่งมีชีวิตบนดาวได้ คือมีระบบชีววิทยาเข้ามา (เวอร์ไป แต่ถ้าทำได้นี่กรี๊ดมาก)
  • เกมนี้ยอมซื้อเลยครับด้วยความเทพของผู้พัฒนาและหวังว่าเกมนี้จะช่วยทำให้เราเห็นภาพปรากฏการณ์ต่าง ๆ ในเอกภพได้ง่ายขึ้น