/ Science

เรื่องราวการสำรวจดาวหางของ Rosetta ฉบับการ์ตูนโดย ESA

เชื่อว่าหลายคนยังคงจำเรื่องราวของ Rosetta และ Philae ได้ ยานอวกาศสองพี่น้องนี้ถูกให้เดินทางไกลเพื่อพิชิตดาวหาง ทั้งสองเดินทางจากโลกตั้งแต่ปี 2004 จนเมื่อ ปี 2014 สิบปีหลังจากการเดินทางที่ยาวนาน ทั้งคู่ก็เดินทางมาถึงดาวหาง 67P Churyumov–Gerasimenko ไม่นานนัก Philae ก็บอกลากับ Rosetta และกระโดดลงมาสำรวจดาวหางอย่างกล้าหาญ ทั้งคู่ได้ส่งข้อมูลต่าง ๆ ให้เราได้ทำความเข้าใจธรรมชาติของดาวหางมากมาย เป็นครั้งแรกที่เราได้ลงจอดบนดาวหาง

Rosetta

หลังจากการบุกเบิกการสำรวจอวกาศครั้งยิ่งใหญ่ หลายคนคงจะสงสัยว่าเรื่องราวจะเป็นอย่างไรต่อไป บอกได้เลยว่าทั้งสองนั้นกล้าหาญมาก เพราะหลังจากนี้ ESA จะทำการตัดสัญญาณกับยาน Philae เป็นการบอกลาครั้งสุดท้าย จากนั้น Rosetta ก็มีแผนที่จะลดความเร็วและตกลงสู่ดาวหางในวันสุดท้ายของเดือนกันยายนนี้

เรียกได้ว่าการเดินทางครั้งนี้ก็ใกล้ถึงตอนจบแล้ว ก่อนที่เราจะบอกลายานผู้กล้าหาญทั้งสองลำในวันสุดท้ายของเดือนกันยายน เราจะมาทบทวนเรื่องราวของยานทั้ง 2 กันผ่านการ์ตูนน่ารัก ๆ ที่ ESA ทำขึ้น


กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว

ยานอวกาศที่ชื่อว่า Rosetta ได้ถูกส่งขึ้นสู่ท้องฟ้าในยามค่ำคืน แต่ Rosetta นั้นไม่ได้ไปคนเดียว แต่กลับมายานลำเล็ก ๆ ที่ชื่อว่า Philae เดินทางไปด้วย ทั้งสองใช้เวลานานหลายปีในการเตรียมตัวสำหรับภารกิจนี้ เพื่อเดินทางไปยังเป้าหมายของทั้งสอง คือดาวหาง Churyumov–Gerasimenko ซึ่งถูกค้นพบครั้งแรกในปี 1969 มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง ประมาณ 5 กิโลเมตร ใช้เวลาหมุนรอบตัวเองประมาณ 12 ชั่วโมงและ ใช้เวลาโคจรรอบดวงอาทิตย์ประมาณ 7 ปี

เช่นเดียวกับยานอวกาศลำอื่น ๆ เธอต้องใช้การทำ Gravity Slingshot ช่วยเพื่อเร่งความเร็วของยาน ทำให้เธอต้องบินโฉบเข้าใกล้ดาวอังคาร ดาวอังคารคือความสวยงามสิ่งแรกที่เธอได้เห็นหลังจากออกจากโลก หลังจากนั้นทั้งสองก็ได้เดินทางผ่านวัตถุต่าง ๆ มากมาย ซึ่งล้วนแล้วแต่เป็นข้อมูลทางดาราศาสตร์ชั้นดี ให้เราได้มาวิเคราะห์กัน

Rosetta's journey

ทั้งสองเดินทางห่างออกไปเรื่อย ๆ เป็นเวลาหลายปี จนเริ่มเหนื่อยล้า เธอได้รับพลังงานจากแสงอาทิตย์ แต่เมื่อต้องเดินทางออกไปไกล เธอจึงต้องพักผ่อนและเข้าสู่การนอนหลับ ในขณะที่เธอกำลังรอคอยการเดินทางไปยังจุดหมาย เธอนั้นหลับลึกไปกว่า 2 ปีเลยทีเดียว

"ตื่นได้แล้ว Rosetta!" เสียงตะโกนจากโลกปลุกเธอให้ตื่นขึ้น ในเดือนมกราคม ปี 2014 และส่งสัญญาณกลับมา ทุกคนบนโลกตื่นเต้นกันมาก ที่เธอและ Philae ยังสุขภาพดีและเตรียมพร้อมสำหรับการ "ไล่จับดางหาง" ซึ่งเป็นภารกิจของพวกเขา

การโคจรรอบดาวหางนั้นเป็นเรื่องที่ยากมาก เนื่องจากแรงโน้มถ่วงของมันน้อย ทำให้ Rosetta ต้องมีการคำนวนการ burn ต่าง ๆ เพื่อปรับทั้งความเร็ว และทิศทางให้สอดคล้องกัน ไม่เช่นนั้นเธอก็มีโอกาสที่จะพุ่งชนดาวหาง หรือบินเลยดาวหางไปตลอดกาลเลยก็ได้

"จะถึงหรือยัง ~" Philae ร้องด้วยความสงสัยและใจร้อน ใกล้แล้วหล่ะ Philae การสำรวจดาวหางกำลังจะเริ่มขึ้นแล้ว


นิทานดาวหาง

นานแสนนานที่มนุษย์เฝ้ามองท้องฟ้าและตั้งคำถามถึงวัตถุชนิดหนึ่งที่ปรากฏบนท้องฟ้าว่ามันคืออะไรกันแน่ จนเมื่อนักดาราศาสตร์ชาวเดนมาร์ก Tycho Brahe ได้อธิบายว่าแท้จริงแล้ว ดาวหางนั้นอยู่ห่างออกไปไกลมาก ๆ ไกลกว่าวงโคจรของดาวจันทร์เสียอีก เวลาผ่านไปเริ่มมีการสำรวจอวกาศได้มีการส่งยานอวกาศหลายลำเพื่อไปค้นหาความลับของดาวหาง

หนึ่งในดาวหางที่ดังที่สุดก็คือดางหาง Halleys ที่จะมาปรากฏให้เราเห็นทุก ๆ 76 ปี เช่นเดียวกันในปีในปี 1986 ที่เป็นครบรอบการปรากฏตัวของดาวหาง Halley ได้มีการส่งยานอวกาศจำนวนมากจากหลายประเทศไปสำรวจในครั้งนี้

Halley's Comet

แต่ผู้ที่กล้าหาญที่สุดในตอนนั้นก็คือ Giotto ของ ESA เช่นเดียวกัน ที่เข้าใกล้ดาวหางในระยะ 600 กิโลเมตร ซึ่งได้ศึกษาคุณสมบัติเกี่ยวกับหางของดาวหางได้อย่างละเอียดที่สุด

หลังจากนั้นได้มีการส่งยานอวกาศไปสำรวจดาวหางอื่น ๆ มากมาย ไม่ว่าจะเป็น Stardust ที่ไปเก็บฝุ่นละอองของดาวหางและส่งกลับมายังโลก หรือ DeepImpact ที่ยิง probe ลำเล็ก ๆ ไปพุ่งชนดาวหางเพื่อศึกษาโครงสร้างของมัน

แต่ภารกิจที่ Rosetta และ Philae จะร่วมกันทำนี้เป็นสิ่งที่ไม่เคยมียานอวกาศลำไหนเคยทำมาก่อน นั่นก็คือการลงจอดบนดาวหาง

ชื่อของเธอนั้นคือ Rosetta หินจารึกโบราณ ที่ถูกบันทึกด้วยอักษรไฮโรกลิฟแห่งอียิปต์ และ Philae ก็คือชื่อตามเกาะในแม่น้ำไนล์ สถานที่ที่ค้นพบจารึกดังกล่าว


ถึงดาวหางแล้วนะ

หลังจากการเดินทางที่ยาวนาน ทั้งสองก็ได้เดินทางมาถึงดาวหาง 67P/Churyumov–Gerasimenko และได้ถ่ายภาพที่น่าสนใจมาก น่าแปลกที่ดาวหางดวงนี้มีลักษณะแปลก ๆ เหมือนกับว่าดาวหางสองดวงถูกยึดติดกัน ซึ่งภายหลังได้มีการค้นพบว่าเกิดจากการรวมตัวกันของดาวหางสองดวงจริง ๆ

Rosetta เฝ้าติดตามและศึกษาดาวหางอยู่นานหลายอาทิตย์ ก่อนที่จะส่งข้อมูลต่าง ๆ มาให้เราได้วิเคราะห์ รวมถึง Philae ก็เตรียมพร้อมที่จะกระโดดลงสู่พื้นผิวของดาวหาง


#การลงจอดครั้งแรกบนดาวหาง Rosetta ใช้เวลาในการสำรวจกว่า 3 เดือน ก่อนจะมาถึงวันที่ Rosetta และ Philae จะต้องแยกออกจากกัน จุดที่ยาน Philae จะลงจอด เรียกพื้นที่นั้นว่า Side J

หลังจากที่ได้บอกลากันเรียบร้อย Philae ได้กระโดดออกจาก Rosetta ด้วยความเร็วระดับเดียวกับที่ Rosetta โคจรรอบดางหาง ทำให้ Philae ค่อย ๆ ตกลงสู่ดาวเนื่องจากแรงโน้มถ่วงของดาวหาง

ระบบผลักดันที่อยู่กับส่วนบนของยาน Philae นั้นไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ แต่ก็โชคดีที่ยังมีฉมวกเจาะน้ำแข็งในการลงจอด โดยจะยึดตัวยานใว้กับดาวหางในทันทีที่มีการลงจอด ในระหว่างที่ Screw กำลังเจาะพื้นน้ำแข็ง ..

แต่เขาก็เกือบจะพลาด
Philae ไม่สามารถยึดกับดางหางได้ ทำให้เขากระเด้งอยู่บนดาวหางกว่า 3 ครั้ง แต่ในที่สุดโชคก็เข้าข้าง Philae สามารถลงจอดได้อย่างปลอดภัยและนิ่งสนิทบนดางหางแล้ว

Philae ไม่รอช้ารีบทำการวิเคราะห์ข้อมูลกับอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ติดไปกับยาน โดยหลัก ๆ วิเคราะห์ธาตุที่เป็นองค์ประกอบโดยรวม ทำการศึกษาองค์ประกอบศึกษาในเชิงฟิสิกส์ และทำการถ่ายภาพเพื่อวิเตราะห์ละเอียดระดับไมโครเมตรเลยทีเดียว

อย่างไรก็ตาม Philae ได้ลงจอดไปในซอกหลีบของดาวหาง ทำให้เขาไม่ได้รับแสงอาทิตย์มากเท่าที่ควร ไม่นานหลังจากนั้น Philae ถูกปกคลุมภายใต้เงาแห่งช่วงกลางคืน ยานก็ได้เข้าสู่ sleep mode ไป ..


เรื่องราวบนดาวหาง

13 มิถุนายน ปี 2015 ทุกคนก็ตื่นเต้นอีกครั้งหนึ่งเมื่อยาน Philae ได้ตื่นขึ้นมาอีกครั้งหลังจากการหลับที่ยาวนาน เขาได้ส่งข้อมูลจำนวนมากกลับมาที่ Lander Control Center ของ German Aerospace Center ทำให้เราได้ทราบเรื่องราวต่าง ๆ มากขึ้น ส่วน Rosetta ก็ได้ทำการค้นพบใหม่ ๆ เรื่องน้ำบนดาวหาง, และโมเลกุลของออกซิเจน รวมถึงทราบที่มาของรูปร่างอันประหลาดของดาวหางนี้

จากนั้นทั้งสองได้ผ่านช่วงที่น่าตื่นเต้นที่สุดของภารกิจเลยก็ว่าได้ ก็คือช่วงที่ดาวหางเข้าใกล้สู่ดวงอาทิตย์ที่สุด ซึ่งดาวหางจะ active มาก มีการปล่อยฝุ่นต่าง ๆ ออกมาตลอดเวลา รวมถึงอนุภาคพลังงานสูงจากดวงอาทิตย์จำนวนมากที่เดินทางผ่านไป เป็นโอกาสดีที่เราจะได้ศึกษาและทำความเข้าใจกับดางหางในช่วงที่อยู่ใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด จนในที่สุดเรื่องราวของทั้งสองก็ดำเนินมาเกือบถึงตอนจบ


วาระสุดท้ายบนดินแดนที่แสนไกล

ดาวหางเดินทางห่างออกจากดวงอาทิตย์เรื่อย ๆ ในขณะที่ Rosetta กับ Philae พยายามติดต่อหากัน แต่ก็ไม่สำเร็จ จนในตอนนี้ ESA จะทำการตัดสัญญาณกับยาน Philae เป็นการบอกลาครั้งสุดท้าย จากนั้น Rosetta ก็มีแผนที่จะลดความเร็วและตกลงสู่ดาวหางในวันสุดท้ายของเดือนกันยายนที่กำลังจะมาถึง

Comet Churyumov-Gerasimenko - 31 January 2015

ยานอวกาศทั้งสองลำที่ร่วมเดินทางกันมากว่า 10 ปีจะได้อยู่ด้วยกันไปตลอดกาลบนดินแดนที่พวกเขาค้นพบที่ชื่อว่า 67P Churyumov-Gerasimenko


Philae หลับสนิท

หลังจากที่ยาน Philae ได้กระโดดออกยากยาน Rosetta ไปลงจอดบนพื้นผิวดาวในปี 2014 เราก็ไม่ได้เห็นภาพ Philae อีกเลย แต่ตอนนี้เราเจอ Philae แล้ว ไปแอบอยู่ในซอกหินนี่เอง

น่าเสียดายที่ภาพที่เราเห็นตอนนี้ เป็นภาพของยาน Philae ที่หมดลมหายใจแล้ว จากในช่วงเดือนก่อนที่ทาง ESA ได้ตัดการเชื่อมต่อกับยาน ทำให้เราไม่สามารถรับข้อมูลจากยานได้อีก ส่วน Rosetta เดือนนี้ก็จะเป็นเดือนสุดท้ายของเธอ ในช่วงท้ายของภารกิจนี้ ในวันสุดท้ายของเดือนกันยายนนี้ ยาน Rosetta จะค่อย ๆ ลดความเร็วและตกลงสู่พื้นผิวของดาวหาง ..


30 กันยายน 2016

Rosetta ได้เริ่มต้นขึ้นแล้วเพื่อลดความเร็วโคจรลงเหลือ 0 ทำให้แรงโน้มถ่วงของดาวหางจะค่อย ๆ ดึงยาน Rosetta ก่อนที่จะกระแทกกับพื้นและสิ้นใจบนดาวหางดวงนั้น

ESA: Rosetta Philae model anaglyph